Netcongestie: wat het is en hoe je erop inspeelt

Waar ontstaat netcongestie?

Congestie ontstaat vooral in gebieden met veel zonne- of windparken en waar bedrijven zitten die veel stroom gebruiken. Het net is daar op sommige momenten niet zwaar genoeg voor de stroom die erdoorheen moet. Op andere momenten is er wel ruimte.

Congestie bij invoeding en bij afname

Er zijn twee richtingen. Bij congestie op invoeding wordt er lokaal meer opgewekt dan het net kan afvoeren, typisch op zonnige middagen. Bij congestie op afname vragen verbruikers samen meer dan het net kan leveren. De richting bepaalt welke bijsturing helpt: bij invoedingscongestie meer verbruiken of opslaan, bij afnamecongestie minder verbruiken of juist leveren.

Congestie remt de energietransitie af. Nieuwe zon- en windprojecten en grote verbruikers krijgen soms niet of pas later een aansluiting, en het kost geld. Tegelijk ontstaat er waarde voor wie flexibel is. Per rol ziet dat er zo uit:

• Netbeheerders benutten de bestaande infrastructuur beter door flexibiliteit in te zetten waar het net vol zit.
• Eigenaren van batterijen en energiecoöperaties halen extra waarde uit hun flexibiliteit door op netdrukte te reageren.
• Producenten plannen wanneer ze leveren.
• Adviseurs ontwerpen strategieën voor klanten in congestiegebieden.

Verbruik verschuiven en stroom opslaan

De eenvoudigste reactie is verbruik uitstellen naar een rustiger moment of stroom tijdelijk opslaan in een batterij. Zo haal je een piek van het net af. Dat werkt het best als je vooraf weet wanneer het druk wordt.

Wat is redispatch via GOPACS?

Verwachten netbeheerders congestie, dan vragen ze via GOPACS om redispatch. Ze zoeken een partij die binnen het congestiegebied haar invoeding of afname aanpast, en een partij daarbuiten die het tegenovergestelde doet, zodat de energiebalans gelijk blijft. Heb je flexibel vermogen in zo’n gebied, dan kun je daarop bieden. Hoe congestiemanagement verder werkt en hoe je meedoet, lees je in de gids Congestie.

In de dataset Redispatchverzoeken zie je per netbeheerder hoeveel verzoeken er via GOPACS zijn gedaan, met het gevraagde volume, de richting van de congestie en of een verzoek tot een deal heeft geleid. De data wordt dagelijks bijgewerkt. Voor het landelijke en Europese beeld gebruik je de bundel Netbelasting en grensstromen.